“Kinh Kim Cang” ở Trung quốc lưu truyền đến nay ước chừng có sáu bản dịch, hiện nay chúng ta học tập chọn bản dịch của Pháp sư Cưu Ma La Thập. Ngài Cưu Ma La Thập trong lịch sử Phật giáo Trung quốc được tôn xưng là một vị đứng đầu trong bốn vị đại sư dịch kinh, còn trong truyền thuyết của Phật giáo, có mỹ từ khen là “Thất Phật chi sư”. Mỗi một vị Phật ra đời, ngài đều đến giúp dịch kinh, khiến kinh điển đại thừa truyền bá rộng rãi. Nói về truyền thuyết của đại sư Cưu Ma La Thập rất nhiều, các bạn nào có thích thú thì tự mình có thể lên mạng lướt xem, ở đây chúng tôi không giới thiệu nhiều.
“Kinh Kim Cang” Tên gọi đầy đủ là “Kinh Kim Cang Bát Nhã Ba La Mật”.
Kim cang, mọi người đều biết đó là một thứ khoáng vật cứng nhất trên địa cầu, nó có thế phá hủy, cắt đứt những vật thể cứng rắn khác mà tự nó không bị hư tổn. Ở đây lấy ví dụ trí tuệ trong Kinh Kim Cang, có thể phá tan tất cả phiền não, chẳng chánh kiến. Ngoài ra, ở thời Đường bản dịch của pháp sư Huyền Trang là một đại sư phiên dịch, lấy toàn tên “Kinh Kim Cang” dịch là “Kinh năng đoạn kim cang bát nhã ba la mật”, tức là nói trí tuệ nầy so sánh với kim cang còn rắn chắc hơn, có thể chặt đứt kim cang.
Đó là thứ trí tuệ gì thế? Đó tức là “Bát nhã ba la mật”. “Bát nhã ba la mật” là dịch âm của tiếng Phạn (Prajñāpāramitā), tức là đại sư phiên dịch kinh không còn cách nào chọn từ vựng hán văn của Trung quốc tìm được từ ngữ thích đáng có thể hàm chứa đầy đủ ý nghĩa biểu đạt tiếng Phạn, bèn trực tiếp dựa theo phát âm ghi chép lại, hiện nay giới Phật giáo đại khái đem “Bát nhã ba la mật” giải thích rằng đó là trí tuệ từ bờ sanh tử luân hồi bên đây đến bờ giải thoát bên kia, có khi gọi tắt là “Trí tuệ bát nhã”. Thứ trí tuệ nầy là từ chuyên môn chỉ trí tuệ của Phật, Bồ tát, nó không chỉ là một thứ lĩnh ngộ chân lý tối cao của vũ trụ, mà còn là một thứ năng lực giải thoát khỏi luân hồi. Do đó, mọi người không nên đem thứ trí tuệ nầy và thông minh tài trí của thế tục tùy tiện lẫn lộn.
Kinh, ý nghĩa chữ kinh tức là: Đạo lý của Phật thuyết giảng được ghi chép lại gọi là Kinh.
Do đó, ý nghĩa tên đầy đủ “Kinh Kim Cang” có thể lý giải là: Có một thứ trí tuệ, giống như kim cang, không có thứ nào cứng rắn mà nó không thể phá hủy, có thể khiến người ta từ bờ sanh tử luân hồi bên đây, đạt đến bờ giải thoát bên kia.
Chúng ta về sau học toàn văn “Kinh kim Cang” phân chia thành ba mươi hai phẩm, dựa theo lịch sử ghi chép, bản dịch đầu tiên của đại sư Cưu Ma La Thập chưa phân chia ra chương tiết, phương pháp phân chia nầy là của Thái tử Chiêu Minh thời Lương Vũ đế phân chia thành. Bởi vì sự phân chia nầy còn có một chút tranh luận, có người cho rằng “Kinh Kim Cang” khi Phật thuyết pháp một mạch liên tục, không nên phân chia ra thành từng chương tiết, từng đoạn; có người cho rằng chia thành chương
tiết càng dễ dàng ghi nhớ, học tập. (Nhân giả kiến nhân, trí giả kiến trí.) Người nhân từ thì thấy là nhân từ, người trí thì thấy là trí tuệ. Cá nhân tôi cho rằng: Cho dù có hay không có phân chia từng đoạn, thì đối với người thực sự hiểu rõ ý chính của Phật thuyết pháp đều không phải là vấn đề.
Sau đây chúng ta lắng nghe phẩm thứ nhất của kinh văn.